Witte Donderdag

Witte Donderdag 2020

Op de avond,

dat hij zichzelf vrijwillig overleverde

en om ons behoud ging lijden,

DAT IS HEDEN

Als wij vanavond bij elkaar zouden zijn gekomen

om de Avondmaalsmis van Witte Donderdag te vieren,

zouden wij deze woorden hebben gehoord

als inleiding op het verhaal

van de instelling van de Eucharistie

tijdens het Laatste Avondmaal.

Maar vanavond zijn wij niet in de kerk,

maar in ons eigen huis.

Het hartsgeheim van ons christelijk geloof

kunnen wij dit jaar niet samen vieren.

Maar dat geeft ons misschien wel de kans

om ons te bezinnen op één aspect van de viering van deze avond.

In de avondlijke viering van Witte Donderdag

horen wij in de tweede lezing

het oudste bericht van de instelling van de Eucharistie.

Het is van de hand van Paulus.

Deze begint zijn “overlevering” met de woorden

“in de nacht waarin hij werd overgeleverd”.

Het is de nacht van het verraad door Judas,

een vriend en een leerling,

die door een kus Jezus aan zijn vijanden overleverde.

Het is de nacht waarin

heel de afgrond van het kwaad openbaar werd

in het “Nee” tegen Gods waarheid en liefde

en in het “Nee” tot een vriend die men trouw verschuldigd is.

Dit kwaad bestaat in onze wereld en ook in ons.

Het is een mysterie, een diep geheim,

dat mensen zo slecht kunnen zijn

en “Nee” kunnen zeggen tegen God en tegen elkaar.

Maar dit is toch niet het echte mysterie,

het eigenlijke geheim van deze nacht.

Jezus wordt immers niet louter passief

aan de machten van verraad, leugen en geweld overgeleverd.

Hij levert zich zelf actief over.

Van de twaalf eucharistische gebeden die in ons Kerkboek staan

beginnen er maar twee het instellingsverhaal van de eucharistie

met de woorden

“In de nacht waarin hij werd overgeleverd”,;

zes echter beginnen die met

“dat hij zichzelf vrijwillig overleverde”.

Jezus zegt het zelf als hij het brood breekt:

“Dit is mijn lichaam voor u gegeven”,

“Dit is mijn bloed voor u vergoten”.

In vrijheid geeft Jezus zijn lichaam en bloed,

dat wil zeggen zijn leven,

zijn hele persoon voor ons.

Hij wordt niet overwonnen door de macht van het kwaad;

hij overwint het kwaad door de liefde

die zichzelf wegschenkt en weggeeft.

Zo wordt het kwaad door de vrijwillige overgave,

prijsgave van zichzelf overwonnen.

De prefatie van eucharistisch gebed 6 zegt:

“Al keerden wij ons in zonde van u af,

Gij hield niet op ons lief te hebben,

maar opende een weg tot redding van alle mensen.”

De zonde is het door de mens vrijwillig verbreken

van de band, het verbond, van God met de mensen

en van de mensen met elkaar.

Maar van zijn kant heeft God Jezus Christus gezonden

om die band, dat verbond,

voor eens en voorgoed te herstellen.

In het Oude Testament werd

een verbond tussen God en de mensen,

tussen mensen en mensen,

bezegeld met het sprenkelen van bloed van een offerdier.

Op de betekenis hiervan zal ik hier niet diep kunnen ingaan.

Laat het nu voldoende zijn,

dat bloed staat voor de ziel,

de levenskracht van mens en dier.

Met lichaam en ziel zet Jezus zich dus in

om de band tussen God en mensen te herstellen.

In zijn bloed wordt een nieuw en eeuwig verbond gesloten. 

Nieuw verbond wil zeggen,

dat wij ondanks onze zonden en tekortkomingen,

aangenomen, bevestigd, bemind en verzoend zijn.

Onze zonden zijn ons vergeven.

Er is een hand – een goddelijke hand – uitgestoken

die ons overeind houdt en draagt

en die ons ook onder elkaar weer nieuw verbindt.

Het geheim van deze avond, deze nacht

is het geheim van de grotere liefde die het kwaad overwint

en een nieuw begin maakt.

Mijn hoop is dat wij vanavond

iets van dat geheim in ons mogen ervaren.

Wietse van der Velde, pastoor

https://1drv.ms/u/s!AkVzwVewonPLghT-gsMFPbHmJF8v

Witte Donderdag

(lied- en gebedsteksten bij filmpje)

Lied: OKG 628, 1 en 3 – Het Lied van het Lam Gods

  1. Lam Gods, gij draagt de zonden

der wereld in uw wonden,

gebroken en door doorboord. –

Om onze schuld geslagen

 wilt gij ons toch verdragen,

 Gij lijdt en spreekt geen enkel woord.

  • Lam Gods, gij hoop en zegen,

nooit wordt gij meer verzwegen

waar wij met mensen zijn. –

Als alles is gelden, vergeven en vergeten,

Dan zult gij ons leven zijn.

(t. Jan Duin, geb. 1934)

Beschrijving: Maundy Thursday in the United Kingdom

Gebed

Voor hij de dood inging, God,

heeft hij, uw lieve Zoon,

door het delen van brood en wijn

zijn mensen deelgenoot gemaakt

van zijn overgave aan U

en zijn verbondenheid met ons;

laat ons in dit geheim

steeds opnieuw een bron vinden

van liefde en leven in overvloed.

(t. Wim van der Zee, 1930-1995)

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.