Geloof in de uitverkoop?

Preek bij 7e zondag van Pasen, jaar C, 2 juni 2019

Zusters en broeders,
Paulus en Silas zitten in de gevangenis. Hun openbare optreden heeft tot een soort verkoopspektakel geleid waarbij de verkondiging van het evangelie als koopwaar door een luidruchtige verkoopster werd aangeboden. Het is alsof het geloof in de uitverkoop is als Paulus tot het inzicht komt dat dit niet de goede weg is. Hij stopt het spektakel maar daardoor ontstaat er oproer onder de mensen omdat zijn handelen economische gevolgen heeft voor sommigen. Het leidt tot een marteling en doet ze in de gevangenis belanden. Wellicht ontstond er in Paulus een tweestrijd. Als de boodschap van verlossing niet aanslaat bij de grote massa, wat moeten ze dan? Hoe moeten ze verder? Hoe komen ze hier nu weer uit? Toch lijkt zich een nieuwe weg voor ze te openen, anders dan ze misschien wel dachten.

Jezus heeft er al voor gewaarschuwd. Hem volgen en het geloof verkondigen is geen gemakkelijke taak. Het is iets waarvoor je bespot kunt worden, gemarteld en zelfs gedood, zoals Jezus zelf ook werkelijk gebeurde. Het is ook geen boodschap die gemakkelijk door iedereen wordt aangenomen. Generaliserend gesproken is de wereld niet in staat om Jezus, noch de heilige Geest te zien en te ervaren.

Het lijkt de ultieme antireclame. Wat is er nou aantrekkelijk aan een geloof dat zo anders lijkt te zijn dan de wereld waarin we leven. Dat niet kan aantonen volgens aardse wetenschap dat Jezus echt leeft en dat God bestaat.

Wonderlijk dat geloof

De eerste leerlingen hebben Jezus dan nog echt gekend. Ze hebben met hem gelopen, gegeten, gebeden, gelachen, gehuild. Ze hebben zijn aanraking gevoeld, zijn menselijke stem gehoord. Terwijl wij het moeten doen met een ontmoeting in gebed, in tekenen en symbolen. Een intense levende relatie met Jezus wordt al snel gewantrouwd of bespot. Ook onze wereld staat niet erg vriendelijk tegenover ons geloof. Alles wat ons geloof door de eeuwen heen heeft betekent en wat het tot hiertoe heeft gebracht lijkt te worden afgerekend op de vreselijke misstappen die er ook tot op de dag van vandaag zijn geweest.

Wonderlijk dat geloof. Het is niet ondergegaan in de tijd. Het is ook een wonder dat ik hier met jullie samen mag zijn om samen te vieren. Het is een wonder, dat door die ene Mens, Jezus, werkelijkheid is geworden. Dat doordat zijn vrienden niet konden ophouden te vertellen van hem, ook ons heeft kunnen bereiken.

Het geloof neemt ons mee in het fantastische verhaal van God die de mensen zo liefheeft dat Hij niet anders kan dan het beste voor ons te willen. Het nodigt ons uit over het eigen ego te stappen en te streven naar een wereld die in balans is en waar mensen elkaar niet naar het leven staan maar het voor elkaar opnemen. Met dat verhaal zond God zijn Zoon naar deze aarde en diezelfde Zoon wist mensen te overtuigen dat ze mogen delen in die liefde.

Geen gemakkelijke opgave

Het is geen gemakkelijke opgave wanneer je merkt dat het verhaal door velen wordt afgewezen. Het ademt Geest, en velen kunnen dat niet ontvangen, niet zien, niet kennen. Het doet Jezus waarschuwen: ‘Laat je er niet door uit het veld slaan, maar blijf geloven, want ook al ziet niemand mij meer, jullie als mijn volgelingen zien mij wel. Diep van binnen leef Ik in jou, Mijn Geest ademt door jou, want Ik woon in jou.’

Het kan pas beginnen niet zozeer wanneer we elkaar lief vinden, maar echt liefhebben. Dat gaat voorbij de persoonlijke eigenschappen van mensen. Het gaat erom dat je elkaar het leven gunt waardoor iedereen tot zijn recht komt. Dat vergt veel van jezelf. Mensen die je lief vindt kun je gemakkelijker liefhebben, maar wat met hen die je niet lief vindt? Hoe kun je hen oprecht het leven gunnen? Wetende dat je keer op keer pijn en verdriet kunt ervaren?

Ommekeer

Geloof betekent vaak dat je een tweestrijd ervaart in jezelf. Je moet telkens je bewust worden van de stappen die je zet. Voor Paulus en Silas was het een keuze tussen verkondigen voor de massa of voor individuen. Het betekent keer op keer een ommekeer, zoals ook de slavin ervoer toen ze werd bevrijd van de geest die slechts goed was voor haar eigenaar.

Dat is niet zomaar voor iedereen weggelegd. Het vraagt namelijk een ander denken dan die we gewoon zijn in een wereld die uit is op winstbejag, efficiëntie en groei. Dat economisch denken kan je gemakkelijk in de greep krijgen, je gevangen zetten.

Dat zijn de momenten dat je terug moet naar de bron, naar God, zoals ook Paulus en Silas deden in hun gevangenis. Dat kan de deuren openen en de ketenen doen afvallen.

Er ontstaat dan nieuwe inspiratie die ook anderen raakt, soms ook hen van wie je het niet verwacht, zoals de bewaker in het verhaal die niet weet wat hem overkomt. Gevangen als hij is van het systeem dat zijn broodheer is, ontdekt hij dat het ook anders kan. De vrijheid en liefde die hij van anderen ziet wil hij ook ervaren, maar uit angst voor het systeem dreigt hij de hand aan zichzelf te slaan. Paulus behoedt hem daarvoor en helpt hem zijn leven te vernieuwen in Christus. Wat in het groot niet lukte, lukt blijkbaar in het klein wel en nog veel vruchtbaarder.

Bevrijding van onze eigen ketenen

Ook in onze kerk ervaren we vaak die tweestrijd. Graag zouden we met veel meer mensen ons geloof delen, terwijl we ook merken dat onze kracht in de kleinheid zit. Het is een voortdurend zoeken naar de beste manier om onze boodschap over te brengen, waarbij we moeten oppassen ons niet te laten verleiden tot een boodschap als commercieel koopwaar, zonder kwaliteit. Juist in de kleinheid kunnen we ook kwaliteit bieden, ook al leidt dat tot een spottende blik van andere kerken. Alleen zo kunnen we hen bereiken die oprecht zoeken. Die diepgang nodig hebben en zo verder willen komen op de weg van God en Jezus werkelijk willen leren kennen.

God heeft ons de heilige Geest gegeven om op onze manier het geloof te verkondigen en dat is geen schreeuwerige act die niet zou misstaan in een wereld van opdringerige media. Nee, onze boodschap is meer gericht op een contemplatieve vorm van geloven. Hoe dan ook is het goed, wanneer we ons blijven bezinnen op onze plek in de wereld. Wanneer we daarin onze draai gevonden hebben, mogen we ervaren dat de ketenen afvallen en de deuren openspringen.

Amen.

Pastoor Victor Scheijde

Handelingen 16, 16-34; Openbaring 22, 12-21; Johannes 14, 15-21

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.